Update 17 juni 2025
Op Nederlandse daken wordt steeds meer zonne-energie opgewekt. In 2024 was de productie uit zonnepanelen voor het eerst boven de 20 procent en de opbrengst van windparken bijna 15 procent, volgens het CBS. Particuliere huishoudens hebben vorige jaar weer meer energie opgewekt dan het jaar ervoor.
In 2024 zet die trend door. Volgens dezelfde cijfermeesters was in 2024 de hoeveelheid hernieuwbare elektriciteit meer dan 50 procent van de totale elektriciteitsproductie.
Een mooie ontwikkeling, want daarmee stijgt het gebruik van groene stroom en zetten we met z’n allen weer een stap in de goede richting van de energietransitie. Dat betekent dat we fossiele brandstoffen steeds minder gebruiken en duurzame energiebronnen juist meer. Zo gaan we de klimaatverandering tegen.
1. Stroom terugleveren gaat geld kosten?
Een toenemend aantal huishoudens dat nog geen zonnepanelen heeft, maar de installatie daarvan wel overweegt, begint daarover nu te twijfelen. De salderingsregeling wordt immers afgebouwd en sommige energieleveranciers gaan vaste kosten in rekening brengen voor klanten die zonne-energie terugleveren.
De salderingsregeling wordt immers afgebouwd
Vandebron, die deze zomer breed werd uitgemeten in de media, is daarvan een voorbeeld. Waarom zijn deze terugleverkosten in het leven geroepen en hoe gaat dat in zijn werk?
En moet je stroom van zonnepanelen direct gebruiken of is stroom terugleveren een beter idee? Wij zetten het in dit artikel voor je op een rijtje.
2. Wat houdt stroom terugleveren in?
De toename van zonnepanelen op daken van Nederlandse huishoudens is een gunstige ontwikkeling, maar brengt ook zeker uitdagingen met zich mee. Een van die uitdagingen heeft te maken met het zogeheten terugleveren, waar ons hoogspanningsnet op dit moment moeite mee heeft.
Wat je opwekt, wordt met je verbruik verrekend. Dit heet ook wel salderen. Iets wat maar al te vaak gebeurt, want de energie die een huishouden opwekt, gaat meestal niet direct op. Ook kan het zo zijn dat je meer stroom aan je elektriciteitsleverancier levert dan dat je verbruikt. In dat geval spreken we van stroom terugleveren. Daarvoor ontvang je een vergoeding.
2.1 Helemaal zelf voorzienend?
Helemaal zelf voorziend van de zonnestroom leven is praktisch niet te doen. De reden is omdat de natuur zijn eigen ritme heeft: de stroom wordt nooit gelijktijdig opgewekt, ofwel in pieken en dalen. Overdag, zeker als de zon volop schijnt, leveren de zonnepanelen het meeste stroom, maar ’s nachts natuurlijk niets.
De zon zijn heeft zijn eigen ritme: stroom wordt nooit gelijktijdig wordt opgewekt maar altijd in pieken en dalen.
Maar wij zijn ook gewoontedieren. Wie zet niet ’s avond de vaatwasser of laat ’s nachts de wasmachine e/o droger draaien? Dat is nog een erfenis van vroeger toen we nog goedkopere nachtstroom hadden. Je betaalde toen een daltarief. Maar die tijd is voorbij.
3. Terugleveringskosten
Zeker op zonnige dagen is het waarschijnlijk dat je meer groene stroom opwekt dan dat je verbruikt. En dus lever je terug aan je energieleverancier.
Wat weinig mensen weten, is dat hieraan voor die leverancier kosten zijn verbonden: onbalanskosten en profileringskosten. Deze kosten hebben respectievelijk te maken met wisselende zonproductie en variërende marktprijzen.
De meeste mensen zullen tien tot twintig euro per maand gaan betalen aan terugleveringskosten
4. Minder profijt van de salderingsregeling
Vandebron heeft er dan ook voor gekozen om bij zijn klanten terugleveringskosten in rekening te brengen. Voor stroom terugleveren betalen zij dus een kleine heffing.
Hoe hoog die kosten zijn, is afhankelijk van hoeveel zonne-energie je op jaarbasis teruglevert. De meeste mensen zullen tien tot twintig euro per maand gaan betalen. De uiteindelijke compensatie die je via de salderingsregeling ontvangt, wordt feitelijk dus lager.
4.1 Hoe was het ook al weer met de saldering?
Maar goed, zo lang deze riante salderingsregeling nog bestaat is het nog heel gunstig om stroom te terug leveren. Deze regeling is uniek in Europa. Je mag die stroom 1-op-1 wegstrepen – ofwel salderen – tegen de afgenomen stroom van het energiebedrijf. Tegen hetzelfde tarief!
Ofwel, voor elke kilowattuur die je teruglevert, ontvang je hetzelfde tarief als wat je voor een kilowattuur aan het energiebedrijf betaalt.
Salderen is stroom terugleveren en afnemen tegen hetzelfde tarief.
Maarrr: er is een maximum; als je jaarlijks meer stroom teruglevert dan afneemt, dan krijg je een lagere vergoeding voor het ’teveel’ dat je produceert. Deze teruglever-vergoeding verschilt per energiemaatschappij.
5. Wanneer ga je zonnestroom terugleveren?
Via zonnepanelen opgewekte stroom terugleveren gebeurt wanneer je meer stroom levert dan dat je verbruikt. De terugleververgoeding die je daarvoor ontvangt, is lager dan de reguliere stroomprijs. Iedere energieleverancier bepaalt zelf de hoogte van die vergoeding.
De leverancier trekt in de eerste plaats de stroom die je hebt teruggeleverd af van je verbruik, wat salderen heet. Lever je meer dan je verbruikt? Dan ontvang je een terugleververgoeding. Bij veel energieleveranciers is die vergoeding bij een vast contract lager dan bij een variabel contract.
5.1 Zonnestroom terugleveren: een rekenvoorbeeld
Stel je voor dat je energieleverancier je 600 kWh levert en dat jouw zonnepanelen 2000 kWh opleveren.
Daarvan verbruik je zelf 900 kWh. Je levert dan 1100 kWh terug aan je leverancier. Vanwege de salderingsgrens van 500 kWh wordt maximaal dit verbruik afgetrokken.
Er blijft dan 600 kWh over en daarvoor ontvang je een terugleververgoeding. Krijg je te maken met terugleveringskosten, dan betaal je over die vergoeding een heffing die, zoals we eerder al noemden, voor de meeste huishoudens niet hoger ligt dan twintig euro.
6. De afbouw van de salderingsregeling per 2025
Tot 1 januari 2025 geldt de salderingsregeling voor de volle 100%, daarna wordt hij afgebouwd en stopt per 1-1-2027. In dat jaar kun je tot 64% salderen en dat wordt ieder jaar een stukje minder, tot je in 2031 niet meer kunt salderen.
Over de energie die je niet meer mag salderen, ga je ook energiebelasting betalen. De regering heeft tot de afbouw van deze regeling besloten, omdat het ook zonder aantrekkelijk blijft om zonnepanelen aan te schaffen. De panelen worden namelijk steeds goedkoper en hun werking wordt alsmaar efficiënter.
6.1 Standaard compensatie van stroom terugleveren
Voor de stroom die je niet meer mag salderen, ontvang je wel een hierboven al genoemde terugleververgoeding. Met andere woorden: de stroom die jij teruglevert, wordt niet op de energierekening afgestreept, maar in plaats daarvan ontvang je een standaard compensatie.
Dit geldt niet alleen voor degenen die nu al zonnepanelen hebben, maar ook voor de huishoudens die deze in de toekomst aanschaffen.
7. Wanneer mijn apparaten gebruiken om zonnepanelen stroom direct gebruiken
Liggen er op het dak van jouw woning al zonnepanelen? Dan kun je voorlopig nog wel even profiteren van de salderingsregeling. Om echter maximaal gebruik te kunnen maken van de groene energie die jij opwekt, is het handig om bepaalde gewoontes op het gebied van energieverbruik aan te nemen.
Zonnepanelen stroom direct gebruiken is daarbij het algemeen geldende advies. Dit levert je financieel gezien namelijk het grootste voordeel op. Ook juist in combinatie met infrarood verwarming. In Duitsland wordt veelal al het advies gegeven om infrarood verwarming te combineren met zonnepanelen.
8. Verbruiken op het moment dat je opwekt is beter als stroom terugleveren!
Wanneer je saldeert, is de vergoeding die je ontvangt namelijk lager dan de prijs die je aan je energieleverancier betaalt voor energie. Je kunt zonnepanelen stroom dus het beste direct gebruiken.
Dat betekent in de praktijk dat je idealiter de meeste energie verbruikt wanneer je zonnepanelen het meest opleveren. Gemiddeld verbruiken zonnepanelen bezitters maar 30 procent van de stroom die ze zelf opwekken. Kan je dit percentage omhoog krijgen en minder stroom terug leveren? Maar hoe doe je dat? En hoe installeer je de zonnepanelen?
Het is belangrijk om rekening te houden met de ligging van je zonnepanelen en eventuele schaduw. Wanneer je panelen op het westen zijn gericht, leveren deze aan het eind van de dag de meeste zonnestroom op.
Liggen ze op het oosten, dan komt de productie in de ochtenduren sneller op gang. Ben je op die momenten niet thuis? Overweeg dan het gebruik van een timer of een verbruiksmanager.
9. Drie tips om het minder stroom terug te leveren
Gemiddeld wordt 30 procent van de zonnepanelen stroom direct gebruikt. Hoe kan je dit percentage omhoog krikken? De eerst tip is een open deur: timing.
9.1 Uitgesteld starten
Het gebruik van je elektrische apparaten moet je afstemmen op het moment dat de zonnepanelen het meeste stroom leveren. Het is al genoemd, maar denk aan de wasmachine, de vaatwasser en de droger. Dit zijn echte stroomvreters. Deze huishoudelijke apparaten hebben veelal uitgestelde startopties aan board, zodat je dit kan inschakelen als je niet thuis bent. Hiermee verhoog je je eigen stroomverbruik met gemiddeld 5 procent. Niet wereldschokkend maar alle beetjes helpen.
Als de apparaten geen uitgestelde opstart optie hebben, gebruik dan een slimme stekker om dit te organiseren. Maar ook het opladen van je elektrische auto kan je eveneens midden op de dag doen via je eigen stroomnet, zeker als je die dag thuis werkt.
9.2 In thuisbatterij opslaan ipv stroom terugleveren
Stroom terugleveren of opslaan in een thuisbatterij? Het wordt meer een optie omdat de meeste thuisaccu’s al rond de 6 kWh kunnen opslaan. Het verbruik van je eigen opgewekte zonnestroom kan je hiermee verdubbelen, al is het nog geen kostenbesparing. Dat heeft alles te maken met de aanschafprijs van 4 tot 5 duizend euro. Daarnaast is de milieu impact groot om deze apparaten te produceren dus het is niet echte een duurzame keuze.
9.3 Warmtepomp
Als je een volledig elektrische warmtepomp hebt en je gebruikt je eigen zonnestroom om het water in je voorraadvat op te warmen, dan kan je het verbruik verhogen naar gemiddeld 40 procent. We zijn niet zo enthousiast over dit apparaat gezien de warmtepomp nadelen, maar als je deze hebt in combinatie met zonnepanelen, kan je meer van profiteren.
9. Conclusie: zonnepanelen stroom direct gebruiken is voordeliger dan stroom terugleveren
Op de vraag of je zonnepanelen stroom direct moet gebruiken of deze beter kunt terugleveren, is het antwoord overduidelijk het eerste. Zonnepanelen stroom direct gebruiken en afstemmen op je stroomproductie is het beste wat je kunt doen voor je portemonnee. Zo speel je handig in op de afbouw van de salderingsregeling en de heffing die door energieleveranciers zoals Vandebron in het leven is geroepen.
Laat je wasmachine, vaatwasser, infraroodpanelen en andere elektrische apparaten dus draaien op zonnige momenten. Ook voorkom je op deze manier een overbelasting van het elektriciteitsnet, dat niet is ontworpen voor energielevering van twee kanten.
Laat je wasmachine, vaatwasser en andere elektrische apparaten dus draaien op zonnige momenten.
Onderzoek van het TNO wijst uit dat de installatie van zonnepanelen ook in de toekomst een goede, groene investering blijft. Zelfs zonder de salderingsregeling en met de terugleveringskosten is het mogelijk om je aanschaf binnen zeven jaar terug te verdienen. Als je de opbrengst van de zonnepanelen in lijn kan brengen met je eigen behoefte dam zal dit sneller gaan.
Zonnepanelen stroom direct gebruiken is daarbij het belangrijkste advies. Gemiddeld gaan zonnepanelen 25 jaar mee, en dat zonder intensief onderhoud. Tel uit je winst!
