Hoe maak je een duurzaam hitteplan voor jouw woning?

Het is warm en veel mensen schaffen impulsief een airco aan om de hittegolf te weerstaan. Maar het is publiek geheim dat een airco een echte energie slurper is. Het is geen goede aankoop omdat er vele andere mogelijkheden zijn om je huis of bedrijf koel te houden. In dit artikel willen we je inspireren om een duurzaam hitteplan voor je huis of bedrijf te maken. Omdat innovaties niet stil staan is er recent een uitvinding gepubliceerd dat zelf verf ook je huis of bedrijf koeler kan houden. Maar we beginnen met wat je vandaag al kan doen.

1. Aantal airco’s groeit hard

Het aantal airco’s in Nederland groeit in een hoog tempo. Uit onderzoek van TNO blijkt dat bijna 90 procent van de huidige vaste airco’s in de afgelopen 5 jaar is geplaatst. In 2021 beschikte bijna 20 procent van de Nederlandse huishoudens over een airco, en TNO verwacht dat dit in 2030 is verdubbeld naar ruim 40 procent. Dat betekent dat er dan naar schatting 6,3 miljoen airco’s in gebruik zijn. Dat zijn er veel.

Bijna 90 procent van de huidige airco’s zijn de afgelopen 5 jaar geplaatst

Deze groei biedt natuurlijk lage temperaturen tijdens warme dagen, maar zal ook het energieverbruik doen toenemen. Persoonlijk vind ik een airco niet comfortabel, vanwege altijd de (koude) wind om je heen, last van mijn keel na verloop van tijd en de slechte lucht kwaliteit als je de filters niet goed onderhouden worden.

Lees ook: wat zijn de nadelen van een airco

1.1 De impact op de netcongestie

We weten dat net congestie een groot probleem is in Nederland en de uitbreiding van het hoogspanningsnet moeizaam verloopt door stikstofbeperkingen.

Is de onstuimige opmars te keren van de airco, want het is een feit dat ze zomers warmen worden in Nederland en mensen behoefte aan koelere huizen en kantoren? Daarnaast is het gevolg dat het elektriciteitsnetwerk op bepaalde locaties overbelast raakt, vooral tijdens piekmomenten van warmte.

Wat  kunnen we leren van onze Zuid-Europeanen en door een hitteplan te maken die meer bestand is tegen hogere temperaturen?

Volgens Simone Tresoor, expert duurzame woningen bij Milieu Centraal, hebben de meeste Nederlandse huishoudens helemaal geen airco nodig. Haar pleidooi is om op de warme dagen overdag gordijnen, lamellen en rolluiken dicht te houden, ramen en deuren gesloten en zet de zonwering omlaag. Zodra het ’s avonds of ’s nachts afkoelt, zet je alles juist wijd open om frisse lucht binnen te laten.”

Een extra tip: open ook een zolderraam om een natuurlijk ‘schoorsteeneffect’ te creëren. Zo kan warme lucht ontsnappen en stroomt koele lucht van beneden naar binnen via open ramen en deuren. Door overdag alles gesloten te houden en zonwering te gebruiken, blijft je woning zomaar enkele graden koeler dan buiten. Zoals dit bij inwoners in Italië en Spanje gangbaar is.

3. Zonnewering is uiteindelijk goedkoper

Hoewel zonwering in aanschaf soms duurder is dan een airco, is het toch een slimme investering. Goede zonneschermen gaan jarenlang mee en verbruiken geen stroom en hebben amper onderhoud nodig benadrukt Simone Tresoor. “Wie een nieuwe woning koopt of groots gaat verbouwen, denkt vaak wel aan een duurzaam verwarmingssysteem zoals infraroodverwarming, maar vergeet zonwering niet mee te nemen in het budget. Dat is zonde. Bereid je voor in je persoonlijke hitteplan, want onze zomers worden alleen warmer.”

3.1 Een licht dekbedovertrek helpt al

Zonwering hoeft bovendien niet altijd kostbaar te zijn. Schaduwdoeken of zonwerende doeken met zuignappen zijn een voordelig alternatief voor vaste zonneschermen. “En wees creatief,” tipt Tresoor. “Span bijvoorbeeld een licht dekbedovertrek voor je raam met vier spijkers. Het oogt misschien simpel, maar het houdt de hitte verrassend goed buiten.” Kies in ieder geval voor een lichte kleur, dit stoot de hitte af.

3.2 Groen is een natuurlijke buffer

Groen rondom de woning is een natuurlijke buffer tegen hitte. Plant een struik of boom aan de zonnige kant van je huis of bedrijf. Overweeg klimplanten tegen de gevel aan te laten groeien, die hebben ook een isolerende werking in de winter. Op deze manier krijg je natuurlijke schaduw.

Ook na-isolatie kan helpen om warmte buiten te houden. Houd er wel rekening mee dat, als warmte eenmaal binnendringt, goed geïsoleerde woningen die warmte ook langer vasthouden.

Groen is een natuurlijke buffer tegen hitte.

Ventileren blijft daarom belangrijk om de woning weer af te koelen. Een eenvoudige ventilator kan daarbij uitkomst bieden. Hoewel deze de temperatuur niet verlaagt, zorgt de luchtcirculatie wel voor een koeler gevoel en een betere nachtrust. Bovendien gebruikt een ventilator twintig keer minder stroom dan een airco, wat het een energiezuinige keuze maakt.

4. Mobiele airco slurpt

Wordt het ondanks alle maatregelen toch ondraaglijk heet in huis – denk aan 30 graden binnentemperatuur, slapeloze nachten of gezondheidsrisico’s bij kwetsbare mensen – dan begrijpt Milieu Centraal dat een airco soms de enige uitkomst lijkt. “Hittestress is serieus,” benadrukt Simone Tresoor. “Hitte kan leiden tot slecht slapen, meer ziekteverzuim en in ernstige gevallen zelfs tot sterfte.”

Wie toch kiest voor een airco, kan het beste investeren in een vaste installatie in plaats van een mobiele variant op wieltjes. “Bij mobiele airco’s is de afvoerslang de zwakke plek,” legt Tresoor uit. “Daarlangs komt juist weer warme lucht naar binnen. Bovendien verbruiken ze veel energie.”

Gebruik een airco verstandig: koel alleen de ruimte waar je bent, zet hem niet de hele dag aan en stel de temperatuur niet extreem laag in. Een paar graden koeler dan buiten is voldoende en gezonder voor je lichaam, omdat je zo grote temperatuurverschillen tussen binnen en buiten voorkomt.

5. Wordt zweetverf een vast onderdeel van een hitteplan?

Een nieuwe op cement-gebaseerde ‘zweetverf’ reflecteert zonlicht, straalt warmte uit én verdampt regenwater. Deze innovatie zou goed moet zijn voor 40% energiebesparing en koeling zonder stroom. Is dit het einde van de airco zoals we die kennen?

Volgens de uitvinders van technische universiteit in Singapore geeft deze coating een 10 keer zoveel mogelijk verkoeling als de bestaande commerciële verven.

Het is bekend dat cement uitstekend water vasthoudt en warmte kan afvoeren door zijn krachtige verdampingsmechanisme. De ontwikkelde zweetverf combineert 3 koelmechanismen, reflectie, koeling en verdamping.

De verf is getest op 3 testgebouwen in het tropische Singapore. Een gebouw was geschilderd met standaardverf, een met commerciële koelverf en het laatste gebouw met de nieuwe zweetverf. De zweetverf presteerde aanzienlijk beter, omdat in het gebouw 30 tot 40 procent minder elektriciteit werd gebruikt voor koeling. De potentie is groot, ook voor gebruik in Europa, maar moet nog verder worden uitgezocht voordat het een vast onderdeel wordt van een hitteplan.

6. Maak je hitteplan met bestaande middelen

Innovaties gaan door, maar daar hoeven we niet op te wachten. Houdt je huis – en hoofd koel – door ramen dicht te houden, je gordijnen en rolluiken te gebruiken. Maar ook overweeg meer groen in te zetten om je huis te weren tegen de warmte. Mogelijkheden genoeg om je huis te koelen met natuurlijke mogelijkheden!