Het klimaat vraagt om onze aandacht. En wel nu. Het onderwerp weet zowel nationaal als internationaal verhitte discussies op te leveren. Klimaatactivisten, met boegbeelden als Greta Thunberg voorop, deinzen er niet voor terug. Hun boodschap? Minder CO2-uitstoot, minder vervuiling van onze planeet. De – terecht – toegenomen media-aandacht voor het klimaat doet velen denken dat dit probleem pas sinds de laatste jaren actueel is. Niets is echter minder waar.
Update: juli 2024
1. Rio de Janeiro, Kioto, Parijs en Dubai: wat biedt de toekomst?
Dat een energie transitie nodig is, daar was men zich op politiek niveau enkele tientallen jaren geleden al van bewust. De Verenigde Naties kwamen in 1992 in het kader van de Earth Summit samen in Rio de Janeiro: hét startpunt van internationale klimaatonderhandelingen.
De opgemerkte klimaatveranderingen als gevolg van menselijke activiteiten, waaronder de toename van broeikasgassen, was daarvoor de aanleiding. De milieu agenda’s werden tijdens deze top wereldwijd op elkaar afgestemd.
1.1 Bindend klimaatverdrag
Vijf jaar later volgden in het Japanse Kioto de volgende onderhandelingen. Internationale ontwikkelingen, waaronder economische crises en oorlogen, zorgden er in de periode daarna echter voor dat er (on)bewust op de rem werd getrapt.
De VN-overeenkomst van Parijs was in 2016 dan uiteindelijk het eerste juridisch bindende wereldwijde klimaatverdrag. Hoe deze uitpakt, kan pas in de toekomst worden beoordeeld. Tot dan moeten we met z’n allen ons beste beentje voorzetten en zijn we benieuwd naar de uitkomt van 28 ste COP (Conferentie van de Partijen) bijeenkomst in Dubai, hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten.
2. Wat is de energie transitie?
Kort uitgelegd is de energie transitie de bewuste overgang van het gebruik van fossiele energie naar het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen. Voorbeelden van fossiele energie zijn steenkool, aardgas en aardolie. Deze zullen ooit opraken en verbranding ervan leidt tegelijkertijd tot grote hoeveelheden broeikasgassen.
De energie transitie is de bewuste overgang van het gebruik van fossiele energie naar het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen
Hernieuwbare energie komt daarentegen uit natuurlijke bronnen zoals de zon en de wind. Deze hebben veel minder broeikasgassen tot gevolg. Uiteraard zijn we voor deze energie wel afhankelijk van weersomstandigheden Doordat er steeds meer van deze bronnen bij komen, wordt hun energieaanbod echter een stuk stabieler.
3. Wat zijn de kenmerken van de energie transitie?
Wat houdt de overgang naar het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen nu precies in? Uiteraard betekent het in de eerste plaats dat we allemaal veel minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen. Iets wat van groot belang is, want op een bepaald moment raken deze uitgeput.
Wanneer dat precies is, is niet duidelijk. Wel weten we dat deze bronnen nog (te) intensief gebruikt worden. De energie transitie heeft nog enkele andere kenmerken. We zetten ze kort voor je op een rijtje.
- Toename van het gebruik van hernieuwbare energie.
- Gereduceerde verspilling van energie.
- Een zekerder voorraadniveau voor landen die momenteel vooral afhankelijk zijn van in het buitenland geproduceerde energie. Op binnen ieder land zelf kan een betere decentralisatie ontstaan.
- De energie transitie baseert zich op nieuwe, digitale technologieën.
4. Welke duurzame energiebronnen zijn er?
Duurzame energiebronnen noemen we zoals je weet ook wel groene energiebronnen. De Nederlandse overheid wil dat de energievoorziening in 2050 voor het grootste deel duurzaam is. Op welke manieren kunnen we energie duurzaam opwekken?
4.1 Zon, wind, water en aarde
Zon, wind, water en aarde zijn stuk voor stuk duurzame bronnen. Ze raken immers nooit op en veroorzaken zelf geen CO2-uitstoot. Zonne-energie is het bekendst.
Een toenemend aantal Nederlanders heeft dan ook zonnepanelen op het dak van zijn woning laten plaatsen. Windenergie wordt met behulp van windmolens opgewekt. Technologische ontwikkelingen zorgen ervoor dat deze nu veel meer energie kunnen opwekken dan vroeger.
Naast wind kan ook stromend water worden gebruikt om een turbine aan te drijven. Waterkracht uit snel stromend water wordt ook wel witte steenkool genoemd. Omdat Nederland een vlak land is, kunnen we slechts in beperkte mate gebruik van maken. In Noorwegen en Zweden wordt het volop gebruikt.
Tot slot haalt men aardwarmte (geothermie) uit de diepste aardlagen, vanaf 500 meter diepte en meer. Ook dit is een goed alternatief voor fossiele brandstoffen.
4.2 De nieuwste innovaties
Bio-energie wordt ook vaak genoemd als duurzame energie, alhoewel daarover nog enige discussie bestaat. De energie komt namelijk vrij uit het verbranden, vergassen of vergisten van organische afvalstoffen. Deze kunnen zowel van plantaardige als van dierlijke oorsprong zijn. De vraag is of dit op zichzelf geen CO2-effect veroorzaakt.
Ondertussen denkt men ook na over het combineren van andere nieuwe energietechnieken. Bijvoorbeeld het gebruiken van de accu’s van elektrische voertuigen als energieopslag. Of de inzet van warmtenetten met, behalve aardwarmte, ook restwarmte van bedrijven. Ook is men in Europa plannen aan het ontwikkelen om meer duurzame elektriciteit te kunnen uitwisselen.
5. We zijn op de goede weg met de energie transitie
In 2022 verbruikten Nederlandse huishoudens 10 procent minder energie dan het jaar ervoor. In 2023 werd bovendien een toename (25 procent) van groene stroom uit zonne-energie gerapporteerd ten opzichte van 2022.
Ook de hoeveelheid windenergie was beduidend groter dan voorheen. Ook is men 30 procent meer hernieuwbare elektriciteit gaan gebruiken dan 5 jaar eerder, in 2018. Natuurlijk moeten we de gegevens wel in het licht van de recente energiecrisis plaatsen, maar de algemene tendens is gunstig.
In 2023 was de toename van groene stroom maar liefst 25 procent
Die gunstige ontwikkelingen zie je ook terug in de wachttijden die voor groene maatregelen zoals de installatie van zonnepanelen gelden. In Nederland hebben we per hoofd van de bevolking de meeste zonnepanelen van heel Europa. De stimuleringsregelingen in ons land zijn gunstig. Dat zie je ook terug in de bouw van windparken op zee. Je kunt dus stellen dat we goed op weg zijn.
5.1 Aantal panelen per dak gegroeid naar gemiddeld 2,6
Volgens Netbeheer Nederland lieten huizenbezitters in 2023 op ruim 600.000 huizen zonnepanelen plaatsen. Ruim een op de drie woningen in Nederland heeft nu zonnepanelen met een gemiddelde van 2,6 zonnepanelen op de consumentendaken.
Ruim een op de drie woningen in Nederland heeft zonnepanelen
De groei maakt het nog belangrijker dat mensen hun zelf opgewekte zonnestroom gebruiken, aldus de netbeheerders. Het is inmiddels bekend dat als veel mensen tegelijk terugleveren, raakt het net overbelast (netcongestie). Het goede nieuws is dat zo’n dertig tot veertig procent van de opgewekte stroom door de mensen zelf gebruikt wordt.
6. Wat kun je zelf thuis doen?
Door binnen je eigen huishouden maatregelen te nemen om te verduurzamen, draag ook jij bij aan het milieu. En: het mes snijdt aan twee kanten. Je energiekosten worden ook aanzienlijk lager.
6.1 Zelf energie opwekken
Isoleren is een maatregel waartoe woningbezitters steeds vaker overgaan, zie ook ons energieadvies voor uitleg. Datzelfde geldt voor het zelf opwekken van stroom. Ondanks dat de salderingsregeling vanaf 2025 stapsgewijs wordt afgebouwd, blijven zonnepanelen aantrekkelijk.
6.2 Slim energie gebruiken
Slim met je energiegebruik omgaan kun je ook zien als een manier van verduurzaming. Slim gebruiken betekent bijvoorbeeld je elektrische apparaten laten draaien op het moment dat je zonnepanelen stroom opwekken. De opkomst van de thuisbatterij is het antwoord op de behoefte om zelfopgewekte stroom die niet meteen kan worden verbruikt op te slaan voor een later moment.
6.3 Elektrisch koken
Een andere slimme manier van verduurzaming is elektrisch koken. Een elektrische kookplaat is energiezuiniger en warmt een stuk sneller op dan een kookplaat op gas. Daar komt ook nog eens bij dat elektrisch koken een stuk veiliger is.
6.4 Duurzaam verwarmen door elektriciteit
Ook het verwarmen van je woning middels elektriciteit in plaats van gas is duurzaam te noemen. Daarbij kun je denken aan stadsverwarming, waarbij gebruik wordt gemaakt van restwarmte uit de industriële sector.
Nederland heeft per hoofd van de bevolking de meeste zonnepanelen van heel Europa.
En wat te denken van infrarood verwarming? Deze vorm van verwarming is behalve effectief ook nog eens heel zuinig. Lees daar meer over de 11 voordelen van infraroodverwarming.
Tot slot kan zelfs waterstof worden overwogen. Wanneer dit gas wordt verbrand, komt er warmte vrij, maar geen CO2. Je kunt waterstof gebruiken om een woning te verwarmen, maar je kunt er niet mee koken.
7. Onze bijdrage aan de energie transitie met infrarood verwarming
De energierevolutie is in volle gang. Wereldwijd raakt men er steeds meer van doordrongen dat er iets moet gebeuren. En wel nu. Duurzame energiebronnen zijn de toekomst.
ExtraWarmte.nl denkt graag mee en is van mening dat verwarmen een stuk slimmer en efficiënter kan. Lokaal (bij)verwarmen in plaats van een complete ruimte verwarmen geeft de energie transitie een boost. Hoe je dat kunt doen? Met infrarood panelen. In onze missie lees je ook dat wat de energietransitie een boost willen geven.
De infraroodtechniek helpt je om snel, efficiënt en relatief goedkoop te verwarmen, zonder dat je ook maar enigszins op comfort hoeft in te leveren. En dat betekent dubbele winst: voor het milieu én voor jou! Meer weten? Bezoek onze kennisbank of neem contact met ons op voor advies.