Je huis koel houden zonder airco, is dat mogelijk? Op de langste dag van het jaar staat de zon het hoogste en dan begint de zomer. Heerlijke warmte die goed is voor de flora en de fauna en voor de mens. Maar de zomers worden steeds warmer. Op dit moment is de gemiddelde zomertemperatuur 17,3 graden, in het begin van de vorige eeuw was het 1,5 graad lager volgens het KNMI.
Daardoor groeit de behoefte om kantoren en huizen (actief) te koelen. De airco is populair als hulpmiddel maar is dit wel een goede oplossing?
Update: 13 juli 2026
1. De nadelen van een airconditioning
De airco is ooit uitgevonden om een ruimte te koelen, maar de laatste jaren is deze ook populair geworden om ruimtes te verwarmen. In onze veel gelezen artikel ‘heeft verwarmen met een airco nadelen‘ komen de voor- en nadelen van airco verwarming uitgebreid aan bod.
In dit artikel komen beschrijven hoe je huis koel kan houden zonder airco. Dit is een relevante vraag, zeker midden in de zomer en is geforceerde verkoeling verleidelijk.
Maar een airconditioning heeft een aantal serieuze nadelen heeft, zowel in de winter als in de zomer. We zetten de belangrijkste 7 nadelen op een rij, te beginnen bij de belangrijkste:
- Hoog stroomverbruik: vooral als ze continue draaien, verbruiken ze veel stroom. Gemiddeld 5 tot 10 kWh per dag.
- Slechte luchtkwaliteit: als je de filters niet regelmatig vervangt, wordt de luchtkwaliteit snel slechter met als gevolg dat je meer last krijgt van je allergieën of luchtwegen. Ook zal schimmelvorming ontstaan in de leidingen.
- Comfort afhankelijkheid zal toenemen omdat je lichaam went aan de gekoelde lucht. Als je dan naar buiten gaat, kan je minder goed tegen de hitte of je krijgt last van hoofdpijn door de temperatuurverschillen.
- Droge lucht omdat airco’s vocht onttrekken aan de lucht. Je krijgt sneller last van droge huid, ogen en lippen. Soms ook last van je neus en keel (de beruchte airco keelpijn)
- Hoge onderhoudskosten om ze schoon en veilig te laten werken en moet 1 a 2 keer per jaar plaatsvinden afhankelijk van het gebruik
- Airco’s zijn niet mooi om te zien en (vooral de mobiele) airco’s produceren geluid wat storend kan zijn tijdens het werk, maar ook in de slaapkamer
- Negatieve milieu impact omdat ze koelmiddelen gebruiken (bijvoorbeeld HFK) die bij lekkage het broeikaseffect sterk verhogen. Als je groene stroom verbruikt, dan heeft ook gevolgen voor de CO2 uitstoot.
Wij krijgen wel eens vragen van klanten wat de beste oplossing is omdat een infraroodpaneel in de huiskamer (of andere plekken) niet kunnen koelen. Kan je je huis koelen zonder airco? Ja, dit kan.
1.1 Hoe werkt een airco?
Een airco werkt net zoals een koelkast: het verdampt en condenseert met een koelmiddel. Het (veelal schadelijke!) koelmiddel wordt rondgepompt in een systeem. Dat onttrekt warmte binnen en geeft kou weer af aan de omgeving. De koude lucht stroomt naar buiten en raakt daar de warmte weer kwijt. Dat is een proces dat continu doorgaat. De split airco’s zijn het meest zuinig (A label), al zijn ze lelijk om te zien. Mobiele airco’s verbruiken het het meeste stroom (Energielabel E en G)
2. Je huis koelen zonder airco
Je kan enkele eenvoudige maatregelen nemen om je huis te koelen. De meeste effectieve tips zijn
- De warmte buiten houden
- Van binnenuit je huis of kantoor koel houden
- Schakel moeder natuur in
- Maatregelen die je als individu kan nemen om het hoofd koel te houden
Elk van deze tips zullen we kort toelichten, het zal je verrassen!
2.1 De warmte buiten houden
Als de zon schijnt, sluit dan de gordijnen, jaloezieën en de eventuele rolluiken aan de zonkant. Hiermee blokkeer je vooral licht en niet zozeer de warmte. Het effect is daardoor minder groot dan bij een buitenzonwering maar het helpt wel.
Houdt in ieder geval de ramen overdag dicht, en open deze alleen ’s avond en ’s nachts of zet de ventilatieroosters open om te ventileren. Mocht het heel warm worden in huis, overweeg dan reflecterende raamfolie te gebruiken.
2.2 Van binnenuit je huis koel houden zonder airco
Alles wat elektriciteit verbruikt, geeft (flink) warmte af aan de omgeving. Zet daarom lampen, stofzuigers, televisies, ovens, drogers (!) en laptops zoveel mogelijk uit. Droog de was niet in een droger, maar lekker buiten – als het kan natuurlijk – op een wasrek. Voor de verlichting, gebruik LED lampen en zeker niet de TL- of gloeilampen.
Gebruik je wasdroger niet op een warme dag
Gebruik een eventuele ventilator op een slimme manier. Plaats bevroren flessen water voor een ventilator voor een heerlijke en koelere luchtstroom. Zet in de avond en/of ’s nachts een ventilator op de hoogste stand in de deuropening tussen de gang en de slaapkamer of voor het raam. De ventilator blaast de warme lucht de kamer uit waardoor je het huis koel houdt. Een ventilator verbruikt ook stroom, maar significant minder dan een airco en ligt tussen 0,05 en 1 kWh per uur.
3.3 Natuurlijke oplossingen
Wist je dat planten verkoelend werken? Plant groen tegen de gevel, zoals klimop, bamboe of blauwe regen. Of kies als je de mogelijkheid hebt voor een groendak. Dit heeft een isolerende werking.
Een andere mogelijkheid is om schaduw(plekken) rondom je huis te maken. Een schaduwdoek, luifel, of strategisch geplante bomen kunnen directe zon buiten houden. Vindt meer inspiratie om een eigentijds hitteplan te maken voor je huis of bedrijf.
3.4 Koel blijven persoonlijk
Drink voldoende water. Draag daarnaast lichte en ademende kleding, zoals katoen en linnen kleding, want die zijn top in warme dagen. Koel je lichaam zelf af door bijvoorbeeld ’s avonds vlak voordat je naar bed gaat een lauwwarme douche te nemen. Veel mensen nemen een koude douche om af te koelen, maar dat werkt averechts: je lichaam wordt juist opgewarmd. Geen zin in douchen? Gebruik een nat washandje in je nek of polsen.
4. Je huis koel houden zonder airco kan!
Met bovenstaande tips kan je beste je huis koel houden zonder airco. Het scheelt stroom, het is beter voor het binnen- en buitenmilieu en zeker als je met planten gaat werken wordt je ruimte nog mooier ook! Zeker als je meerdere planten gebruikt in een ruimte, dan zullen ze samen hun eigen ecosysteem creëren en de omgeving vochtig houden en afkoelen.
Zoals je bij verwarmen eerst moet beginnen bij betere isolatie, zo moet je bij koelen je altijd eerst afvragen: hoe hou ik de zon buiten? Denk aan bovengnoemde screens, lamellen en bomen (zonwering aan de buitenkant is veel effectiever dan zonwering aan de binnenkant).
Alle warmte die niet binnenkomt hoef je ook niet weg te koelen. Zonder aandacht hiervoor is het gebruik van een airco als het hozen in een bootje zonder het lek te dichten. Veel artikel in het nieuws zijn fanatiek pro-airco. Zo wordt de uitstoot van broeikasgassen en daarmee de bijdrage aan het klimaatprobleem kleiner gemaakt: Van dat soort argumenten krijgen wij het niet warm of koud. We worden er wel moe van.
Net als ons motto voor infrarood verwarming, ga je huis koelen zonder airco: natuurlijk en zonder gas.
