De mythe rond dynamisch energiecontract

Het aantal huishoudens met een dynamisch energiecontract is gestegen naar bijna 8 procent de afgelopen jaren. Tot begin 2026 hadden ruim 573.000 huishoudens een dynamisch energie contract voor gas en gaat dit jaar richting de 600.000. Door energie leveranciers worden mooie beloftes gedaan over dit type contracten en die kloppen niet altijd.

Update: 10 maart 2026

1.Gebruik energie wanneer de prijs goedkoop is!

Dit zijn de bekende kreten van de aanbieders van dynamische energiecontracten.

Het klopt dat dynamische tarieven schommelen, waarmee je in theorie energie kan verbruiken wanneer deze goedkoop is. De waarheid ligt iets genuanceerder. Het is een feit dat energie echt wel duurder is op de momenten waarop veel mensen het meeste verbruiken: ’s avonds en in de winter.

In de zomermaanden is het andersom. Wanneer gas het goedkoopst is, gebruiken mensen veel minder stroom. Om te koken, te douchen en de wasdroger bijvoorbeeld. De stroomprijs is gekoppeld aan de gasprijs, dus stroom is ‘s winters en ‘s avonds ook duurder, weliswaar minder duur als gas.

Wanneer gas het goedkoopst is, gebruiken mensen veel minder stroom.

In de media zie je regelmatig paniek berichten dat bijvoorbeeld de stroomprijs door het dak gaat door gebrek aan zon, waardoor het beeld is ontstaan dat de stoomprijzen in zijn algemeenheid erg hoog zijn. Aan de andere kant meldde BNR recent dat mensen met zonnepanelen massaal dynamische energiecontracten afsluiten om zonnestroom meer rendabel te maken. Maar energiebedrijven lokken mensen met niet realistische teruglever prijzen.

In dit artikel prikken we mythe door over de dynamische contracten want is het wel zo goed voor je portemonnee? En is de stroomprijs wel zo hoog? Wij helpen je op weg.

2.Wat is dynamisch energiecontract?

Bij het afsluiten van een energiecontract kun je kiezen uit een vast-, een variabel-, en een dynamisch energiecontract. Wat houdt een dynamisch contract precies in? En hoe verschilt het van andere type contracten? Elk contract heeft zijn kenmerken die we kort hieronder beschrijven.

2.1 Vast energie contract

Het woord ‘vast’ bij vaste energiecontracten zegt het al. De looptijd staat vast en je kan kiezen tussen 1,2 of 3 jaar. Contracten van 3 jaar zijn al moeizamer te vinden door de recente oorlogshandelingen in Iran. Kenmerkend is dat de gas- en stroomtarieven ook vast liggen voor de looptijd van het contract.

2.2 Variabel energie contract

Je kan als huishouden ook kiezen voor een variabel contractvorm. De gas- en stroom tarieven zijn variabel en de prijzen worden in de regel twee keer per jaar aangepast. Soms gebeurd dit vaker in geval van mondiale calamiteiten, zoals in 2022 toen de oorlog uitbrak in Oekraïne en de prijzen door het dak gingen.

Toch ook hier gaan soms energieleveranciers over de scheef door de tarieven niet volgens de regels te wijzigen (in het nadeel van de consument). De consumentenbond had een rechtszaak aangespannen tegen Vattenfall en deze recent gewonnen en energiemaatschappijen moeten dit gaan compenseren.  Consumenten die tussen 2017 en 2025 en variabel energiecontract hadden, kunnen zich aanmelden bij de claimservice van de consumentenbond die vervolgens gaan proberen een compensatie te regelen. Inmiddels hebben zich al meer dan 100.000 consumenten zich aangemeld.

2.3 Dynamische energie contract

Een dynamisch energiecontract is een meer fluctuerende vorm van een variabel contract. Dit type energiecontract heeft geen variabele maar dynamische tarieven. De dynamische energietarieven voor stroom veranderen letterlijk per uur en de gasprijs verandert per dag.

4. Nadelen dynamisch energiecontract

Zoals al aangegeven beloven energie leveranciers gouden bergen. Als dat echt zo was, dan hadden veel meer huishoudens dit type contract gekozen dan de magere 5 procent. Het is niet een en al aantrekkelijk en hieronder laten we de grootste nadelen zien.

4.1 Maandlasten worden onzeker

Je weet nooit zeker wat je per maand moet betalen aan energiekosten. Ik heb geleerd om nooit te speculeren met de vaste lasten die boven de 150 euro zijn. Kijk maar de drama’s van de belegging hypotheken en woekerpolissen van een aantal jaren geleden.

4. 2 Dynamische energiecontract is toch duurder

Uit onderzoek (IN 2025)  van BNR en AD blijkt dat een dynamisch contract helemaal niet goedkoper is dan een vast contract. In de periode juni 2024 tot en met 31 mei 2025 zijn de tarieven minutieus bijgehouden. Wat blijkt: Ruim 80 procent (!) zijn duurder uit met de dynamische tarieven. Ook als huishoudens zonnepanelen hebben, zijn ze onder de streep duurder uit.

80 procent is duurder uit met een dynamisch tarief

In de analyse is men uitgegaan van het goedkoopste vaste contract dat vorig jaar was te vinden. En voor de dynamische prijzen werden elektriciteitsprijzen per uur en gasprijzen per dag gebruikt, inclusief de gemiddelde inkoopvergoeding die energieleveranciers rekenen.

4.2 Speculeer nooit met vaste lasten

Zo ook is de dynamiek van de energieprijzen: het is natuurlijk fijn zijn als de tarieven dalen. Maar andersom kan gebeurd natuurlijk ook. De maandlasten kunnen veel hoger uitvallen dan gedacht, kijk maar naar de (bovenstaande) berichten in de media. De stroomprijzen variëren letterlijk per uur. Je hebt dus minder zekerheid over wat je per maand aan gas en stroom kwijt bent, zelfs als je verbruik stabiel is.

4.3 Inkoopprijzen omhoog, dan direct een hoger maandtarief

Jouw maandbedrag gaat direct omhoog zodra de inkoopprijzen voor gas en elektriciteit stijgen. Als er iets gebeurt wat voor een flinke prijsstijging zorgt (zoals we eerder zagen door de oorlog in Oekraïne of als er geen groene stroom beschikbaar is), dan ga je dat direct merken in de portemonnee.

Met en vast contract of variabel contract profiteer van een dempend effect. Je merkt die prijsstijging pas zodra het tarief wordt bijgesteld (bij een variabel contract) of zodra je contract afloopt als je een vast contract hebt.

Stroomprijzen van 80 cent/kWh komen regelmatig voor. Dat prikt!

Bij de meeste energiecontracten betaal je een vast termijnbedrag en aan het eind van het jaar berekent de energieleverancier je werkelijke stroom- en gas verbruik. Als de tarieven op dat moment hoger lagen dan verwacht, moet je wellicht flink bijbetalen.

Extreme prijspieken komen regelmatig voor en dat effect op je rekening is een stuk groter. Zo was begin november 2024 de stroomprijs ’s avonds tussen 5 en 7 uur meerdere keren rond de 80 cent. Een uur elektrisch koken kost dan al snel enkele euro’s aan stroom. Dat prikt!

4.4 Termijn bedragen bij dynamische energie contract

Hoe worden de tarieven berekent? Dat is niet altijd even transparant volgens ACM omdat het verschilt per energieleverancier. In ieder geval veranderen de stroomtarieven elk uur, de gasprijzen elke dag. De leverancier rekent daarnaast nog een inkoopopslag.

Verder betaalt u, zoals bij alle energiecontracten, energiebelasting, btw en netbeheerkosten.

Toch is er wel een rode draad uit af te leiden. We zien drie berekening methodes die we tegen komen:

1. Vast termijnbedrag per maand, vastgesteld door de energieleverancier. Het tarief is bepaald op enerzijds je verwachte gebruik, anderzijds op de verwachte tarieven. Aan het eind van het jaar moet je bijbetalen of je ontvangt geld terug. Het voordeel is tevens het nadeel: het kan een flink bedrag zijn.
2. Werkelijk tarief per maand. Op basis van je echte verbruik wordt je er maandelijks afgerekend.
3. Je betaald een voorschot per maand. De energieleverancier berekent het verschil na tussen het betaalde voorschot en het werkelijk verbruik. Het verschil wordt direct berekend in het voorschot bedrag dat je voor maand daarop vooruitbetaalt.

Het hangt af welke methode wordt gebruikt en daarmee ook hoe groot de kans dat je flink moet bijbetalen. De kans is het grootst bij de eerste optie.

4.5 Maar ik heb zonnepanelen, dan wel gunstiger! Niet dus bij een dynamisch energiecontract

Als je zonnepanelen hebt, dan heb je (nog wel) recht op een gegarandeerde vergoeding van de terug geleverde stroom door de salderingsregeling. Maar als je een dynamisch energiecontract hebt, dan ontvang je minder voor de terug geleverde stroom.

Hiervoor geldt ook de actuele marktprijs. Dus als je terug levert op de piekmomenten – dat is als de zonnepanelen maximaal stroom leveren op zonnige dagen – is de marktprijs uiteraard laag. Dan ontvang je dus ook een lagere prijs voor de terug geleverde zonne-energie, in ieder geval veel minder dan als je een vast contact hebt.

Daarnaast mogen energie leveranciers zelf bepalen wat ze terug betalen (salderen), al moeten ze daar wel transparant over zijn. Het salderen moet op jaarbasis gebeuren.

4.6 Geld bijbetalen bij terug levering

Nog een klein addertje onder het gras: Het kan gebeuren dat je geld moet bijbetalen om stroom terug te leveren aan het net. Dat geldt met name als de stroomprijs negatief is, bijvoorbeeld wanneer het net overbelast is.

In dat geval ben je geld kwijt voor zonne-energie die je zelf niet verbruikt. Gelukkig komt dit in de praktijk weinig voor – in 2024 was dat 450 uur – maar het is mogelijk.

4.7 Plannen van energieverbruik is essentieel bij een dynamisch energiecontract

Het bewust plannen van je energieverbruik is essentieel bij een dynamisch energiecontract. Ofwel je profiteert maximaal als je (veel) stroom afneemt op momenten dat de energieprijs laag is. Voorbeelden zijn je droger en wasmachine gebruiken op doordeweekse dag in plaats van in het weekend. Of de elektrische auto alleen ’s nachts opladen en niet overdag. Of andersom.

Kortom, om maximaal te profiteren moet je eigenlijk 24/7 alert zijn en continue de energieprijzen in de gaten houden. Dit vereist planning en de vraag is of je daar altijd ruimte voor hebt. Kan jij de auto opladen op het moment dat de energieprijzen laag zijn, terwijl je misschien op dat moment wel nodig hebt?

5. Is een dynamisch energiecontract slim of af te sluiten?

Als je van gokken houdt of je lol beleefd om strikt je energieverbruik te organiseren dan is een zo’n contract een oplossing. Het is interessant voor huishoudens die hun energieverbruik kunnen sturen en het risico van oplopende energieprijzen financieel kunnen opvangen.

Dan kan aantrekkelijk worden als je veel  de energieprijzen bijhoudt en daarop je energieverbruik op aanpast. Denk aan de volgende apparaten aanzetten als de stroomprijs laag is:

• Vaatwasser
• Droger
• Wasmachine
• Laadpaal
• Strijkijzer
• Warmte keukenboiler
• Warmtepomp (veel!)

Op gebied van laadpalen is er wel een ontwikkeling gaande dat ze slimmer worden en gaan laden als de stroomprijzen laag zijn.

Wij vragen ons af of het haalbaar is om je stroom- en gasverbruik zo precies kan afstemmen op de energietarieven. Het is alleen voordeliger als je maximaal flexibel brengt om bovenstaande apparaten op elk tijdstip van de dag aan/uit te zetten. Bovendien heb je niet volledige controle over je tarieven en verbruik. Gas is nu eenmaal duurder in de winter, terwijl je het juist dán nodig hebt.

Verder heeft een dynamisch energiecontract de genoemde nadelen in H4. Het belangrijkste is de hoge onzekerheid over je tarieven en de mogelijkheid dat je flink moet bijbetalen.

5.1 Dynamisch energiecontract? Speculeer niet met je vaste lasten!

En als er iets (in de wereld) gebeurt waardoor de energietarieven opeens flink stijgen, dan krijg je direct een flinke prijsstijging voor je kiezen. Maar het klimaat speelt ook mee: weinig zon en/of wind waar je geen grip op heb.

Nog een detail: een slimme meter is noodzakelijk. Nadat je de energieleverancier toestemming hebt gegeven, hebben ze mogelijkheid wanneer je elektriciteit of gas verbruikt om het dynamisch tarief van dat moment in rekening te brengen.

Wij herhalen ons advies: speculeer niet met vaste lasten en kies voor zekerheid en het is daarom is het verstandiger om een vast contract te nemen.

Als land, maar ook Europees zijn forse stappen gezet met de energie transitie: van minder gas naar meer elektriciteit die door natuurlijk bronnen zijn opgewerkt. Nederland is koploper waarbij rond de 5o procent van onze stroom wordt opgewerkt door met name zonnepalen en windmolens.  Het beste voor de toekomst is zonnepanelen in combinatie met een vast contract. Ook als de saldering regeling is verdwenen in 2027. Daar volgt nog een apart artikel over.